Το Κέντρο Έρευνας και Παρακολούθησης του Παράκτιου και Θαλάσσιου Τουρισμού στην Ανατολική Μεσόγειο (Research and Monitoring Centre for Coastal and Maritime Tourism in the Eastern Mediterranean – RMCMED) αποτελεί μια περιφερειακή πρωτοβουλία που ιδρύθηκε από το Υπουργείο Τουρισμού της Ελλάδας, σε συνεργασία με τον UN Tourism (Παγκόσμιο Οργανισμό Τουρισμού), και εγκρίθηκε από τους Υπουργούς Τουρισμού της Αλβανίας, της Κροατίας, της Κύπρου, της Ελλάδας και του Μαυροβουνίου μέσω της Κοινής Δήλωσης που υπογράφηκε στη Μεσσηνία, στις 7 Οκτωβρίου 2024.
Η θεσμική κατοχύρωση του Κέντρου στο ελληνικό δίκαιο βασίζεται στο άρθρο 5 του Νόμου 5061/2023 («Διατάξεις για την ενίσχυση της βιώσιμης τουριστικής ανάπτυξης», ΦΕΚ Α' 179/30.10.2023), με το οποίο ιδρύθηκε το Παρατηρητήριο Παράκτιου και Θαλάσσιου Τουρισμού στη Μεσόγειο στο πλαίσιο του Υπουργείου Τουρισμού.
Αποστολή
Το RMCMED έχει ως αποστολή:
- Να μετρά τη δραστηριότητα και τις επιπτώσεις του παράκτιου και θαλάσσιου τουρισμού στην Ανατολική Μεσόγειο.
- Να συλλέγει στατιστικά δεδομένα μέσω μιας κοινής, επιστημονικά συνεκτικής μεθοδολογικής προσέγγισης.
- Να παρακολουθεί την εξέλιξη του τομέα ως προς τις τρεις διαστάσεις της βιωσιμότητας — οικονομική, κοινωνική και περιβαλλοντική — με γνώμονα και την αρχή της συμπερίληψης.
- Να αξιολογεί τη βιωσιμότητα της τουριστικής ανάπτυξης στους παράκτιους και νησιωτικούς προορισμούς.
- Να υποστηρίζει τη χάραξη δημόσιας πολιτικής, τον στρατηγικό σχεδιασμό και τη διαχείριση των προορισμών μέσω έγκαιρων και αξιόπιστων δεδομένων.
- Να ενισχύει την ανταγωνιστικότητα και την ανθεκτικότητα του παράκτιου και θαλάσσιου τουριστικού προϊόντος σε ολόκληρη την περιοχή.
Τι κάνουμε
Σύμφωνα με τον ιδρυτικό του νόμο και τις δεσμεύσεις που απορρέουν από την Κοινή Δήλωση της Μεσσηνίας, το πρόγραμμα εργασίας του Κέντρου οργανώνεται γύρω από πέντε βασικούς άξονες:
01
Μεθοδολογία
Ανάπτυξη και διατήρηση ενός συνεκτικού μεθοδολογικού πλαισίου για τη μέτρηση, τη συλλογή και την αξιολόγηση δεδομένων σχετικά με τον παράκτιο και θαλάσσιο τουρισμό, σε πλήρη ευθυγράμμιση με τα διεθνή πρότυπα μέτρησης και το Στατιστικό Πλαίσιο για τη Μέτρηση της Βιωσιμότητας του Τουρισμού (Measuring the Sustainability of Tourism – MST).
02
Έρευνα και Παρακολούθηση
Διενέργεια περιοδικών ερευνών και συστηματική παρακολούθηση της βιώσιμης τουριστικής ανάπτυξης στην περιοχή, συμπεριλαμβανομένου του προσβάσιμου τουρισμού.
03
Βέλτιστες Πρακτικές και Διακυβέρνηση
Συνεργασία με τους τοπικούς φορείς του τουρισμού και διαμόρφωση κατευθυντήριων οδηγιών βέλτιστων πρακτικών για τη διακυβέρνηση και τη διαχείριση της βιώσιμης τουριστικής ανάπτυξης στους παράκτιους και νησιωτικούς προορισμούς της Μεσογείου.
04
Ανάπτυξη Ικανοτήτων
Υποστήριξη της εκπαίδευσης και της ανάπτυξης του ανθρώπινου δυναμικού στους τουριστικούς προορισμούς, με ιδιαίτερη έμφαση στην εξειδικευμένη γνώση που αφορά τις διαφορετικές μορφές παράκτιου και θαλάσσιου τουρισμού.
05
Ανταλλαγή Γνώσης
Διευκόλυνση της ανταλλαγής δεδομένων, τεχνογνωσίας και καλών πρακτικών μεταξύ των χωρών της Μεσογείου, καθώς και διάχυση των αποτελεσμάτων του έργου του Κέντρου.
Πώς είμαστε οργανωμένοι
Το Κέντρο λειτουργεί στο πλαίσιο της Διεύθυνσης Έρευνας του Υπουργείου Τουρισμού, η οποία παρέχει τη διοικητική υποστήριξη και επεξεργάζεται τα δεδομένα που συλλέγονται, ώστε αυτά να αξιοποιούνται για τη διαμόρφωση εθνικών και περιφερειακών πολιτικών στον τομέα του παράκτιου και θαλάσσιου τουρισμού.
Το έργο του συντονίζεται από πενταμελή Συντονιστική Επιτροπή, η οποία συγκροτείται με απόφαση του Υπουργού Τουρισμού και αποτελείται από:
- τον Προϊστάμενο της Γενικής Διεύθυνσης Τουριστικής Πολιτικής,
- τον Προϊστάμενο της Διεύθυνσης Έρευνας,
- τους Προϊσταμένους του Τμήματος Μελετών και Τεκμηρίωσης και του Τμήματος Τουριστικών Στατιστικών,
- έναν εκπρόσωπο της Διεύθυνσης Στρατηγικού Σχεδιασμού.
Η Επιτροπή είναι υπεύθυνη για τον σχεδιασμό και την υλοποίηση των δράσεων που απαιτούνται για την εκπλήρωση της αποστολής του Κέντρου.
Με ποιους συνεργαζόμαστε
Το RMCMED λειτουργεί ως ένα δίκτυο συνεργασίας, το οποίο περιλαμβάνει:
Εθνικές Διοικήσεις
Τα Υπουργεία Τουρισμού και τις εθνικές τουριστικές αρχές των χωρών της Ανατολικής Μεσογείου που συμμετέχουν στην πρωτοβουλία.
UN Tourism
Στο πλαίσιο του Μνημονίου Συνεργασίας που υπογράφηκε με το Υπουργείο Τουρισμού τον Ιούνιο του 2021 και ανανεώθηκε τον Ιούνιο του 2024.
Περιφερειακές και Τοπικές Αρχές
Οι οποίες συμμετέχουν μέσω διαβουλεύσεων στους παράκτιους και νησιωτικούς προορισμούς.
Ερευνητική Κοινότητα
Πανεπιστήμια και ερευνητικά ιδρύματα που συμβάλλουν με επιστημονική τεχνογνωσία, μεθοδολογική υποστήριξη και αναλυτική ικανότητα.
Φορείς της Αγοράς και Ενδιαφερόμενα Μέρη
Επαγγελματικοί φορείς, επιχειρήσεις και τοπικοί εταίροι που διασφαλίζουν ότι το έργο του Κέντρου ανταποκρίνεται στις πραγματικές ανάγκες και συνθήκες του τουριστικού τομέα.
Οι αξίες μας
Το έργο του Κέντρου καθοδηγείται από τρεις θεμελιώδεις δεσμεύσεις που αποτυπώνονται στην Κοινή Δήλωση της Μεσσηνίας:
Ευαισθητοποίηση και Υπευθυνότητα
Καλλιέργεια μιας κουλτούρας ευαισθητοποίησης και υπευθυνότητας για τη βιωσιμότητα του παράκτιου και θαλάσσιου τουρισμού.
Επιστημονική Τεκμηρίωση
Θεμελίωση της χάραξης πολιτικής και του στρατηγικού σχεδιασμού σε αξιόπιστα επιστημονικά δεδομένα και τεκμηριωμένη γνώση.
Διάχυση της Γνώσης
Ενεργή διάδοση της γνώσης, των συμπερασμάτων και των βέλτιστων πρακτικών προς όλους τους φορείς που δραστηριοποιούνται στον τομέα του παράκτιου και θαλάσσιου τουρισμού.