Κέντρο Έρευνας και Παρακολούθησης του Παράκτιου και Θαλάσσιου Τουρισμού

Το Υπουργείο Τουρισμού υλοποιεί σήμερα ένα Παρατηρητήριο Παράκτιου και Θαλάσσιου Τουρισμού στην Ανατολική Μεσόγειο, με την υποστήριξη του UN Tourism (Παγκόσμιος Οργανισμός Τουρισμού των Ηνωμένων Εθνών).

Ίδρυση του Παρατηρητηρίου

Βάσει του άρθρου 5 του Νόμου 5061/2023, το Παρατηρητήριο Παράκτιου και Θαλάσσιου Τουρισμού στη Μεσόγειο ιδρύθηκε εντός του Υπουργείου Τουρισμού.

Σκοπός του Παρατηρητηρίου

Το Παρατηρητήριο, που ιδρύθηκε βάσει του άρθρου 5 του Νόμου 5061/2023, αποσκοπεί στα εξής:

• συστηματική μέτρηση και παρακολούθηση των περιβαλλοντικών, κοινωνικών και οικονομικών επιπτώσεων του παράκτιου και θαλάσσιου τουρισμού·
• ανάπτυξη σχετικών ερευνητικών δραστηριοτήτων·
• διαβούλευση με τοπικούς τουριστικούς φορείς και διατύπωση βέλτιστων πρακτικών για τη διαχείριση της βιώσιμης τουριστικής ανάπτυξης σε παράκτιους και νησιωτικούς προορισμούς της Μεσογείου·
• συλλογή σημαντικού όγκου ποιοτικών δεδομένων για την υποστήριξη του σχεδιασμού αποδεικτικά τεκμηριωμένων τομεακών και θεματικών πολιτικών·
• διευκόλυνση της ανταλλαγής δεδομένων και τεχνογνωσίας σε ολόκληρη τη Μεσόγειο.

Εγκαινιαστική Εκδήλωση και Κοινή Διακήρυξη

Κατά την Εγκαινιαστική Εκδήλωση του Παρατηρητηρίου, που διοργάνωσε το Υπουργείο Τουρισμού στις 6–7 Οκτωβρίου 2024 στο Costa Navarino Resort στη Μεσσηνία, υπογράφηκε Κοινή Διακήρυξη από την Υπουργό Τουρισμού κ. Όλγα Κεφαλογιάννη και τους ομολόγους της από Κύπρο, Αλβανία, Κροατία και Μαυροβούνιο. Η Διακήρυξη αντικατοπτρίζει τη δέσμευσή τους να υποστηρίξουν την πρωτοβουλία και τις κοινές της αρχές, με στόχο τη μετατροπή του θαλάσσιου και παράκτιου τουρισμού σε κινητήριο δύναμη για τη βιώσιμη ανάπτυξη των παράκτιων περιοχών.

Ελληνική Πρωτοβουλία και Χρηματοδότηση

Η πρωτοβουλία για την ίδρυση του Παρατηρητηρίου ξεκίνησε από την Ελλάδα. Για την υποστήριξη της υλοποίησής του, το Υπουργείο Τουρισμού αξιοποιεί πόρους από το Ταμείο Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας (RRF) για τη χρηματοδότηση των αναγκαίων επιχειρησιακών εργαλείων, συμπεριλαμβανομένων:

• της ανάπτυξης μεθοδολογικού πλαισίου για τη μέτρηση της βιώσιμης τουριστικής ανάπτυξης στην παράκτια χωρική κλίμακα· και
• της δημιουργίας του πληροφοριακού συστήματος του Παρατηρητηρίου.

Βασικό στοιχείο του έργου αποτελεί μια εκτεταμένη μελέτη τουρισμού κρουαζιέρας, η οποία θα αναλύσει την υφιστάμενη κατάσταση και θα αξιολογήσει τις επιπτώσεις της κρουαζιέρας σε έναν ελληνικό προορισμό.

Επιστημονικό Πλαίσιο και Επιχειρησιακή Υποστήριξη

Για την εξασφάλιση χρηματοδότησης του επιστημονικού πλαισίου και της λειτουργίας του Παρατηρητηρίου, το Υπουργείο Τουρισμού προβαίνει στις απαραίτητες ενέργειες για την ένταξη του σχετικού έργου στο Υποέργο 7 της Πράξης 16931 του Ταμείου Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας, υπό την ευθύνη του Υπουργείου.

Το αντικείμενο του έργου περιλαμβάνει:

• την ανάπτυξη του αναγκαίου μεθοδολογικού πλαισίου για τη μέτρηση του παράκτιου και θαλάσσιου τουρισμού στην Ελλάδα και την ευρύτερη Μεσόγειο. Το πλαίσιο θα εναρμονιστεί με τα διεθνή πρότυπα μέτρησης και παρακολούθησης της βιώσιμης τουριστικής ανάπτυξης, όπως το Στατιστικό Πλαίσιο για τη Μέτρηση της Βιωσιμότητας του Τουρισμού (SF-MST) που έχει αναπτύξει το UN Tourism·
• την υλοποίηση τριών πιλοτικών ερευνών πεδίου σε προορισμούς διαφορετικού τύπου (ενδεικτικά: μικρό νησιωτικό προορισμό, παράκτιο θέρετρο και παράκτιο αστικό κέντρο) για τη δοκιμή του προτεινόμενου πλαισίου. Μία από αυτές τις έρευνες θα διεξαχθεί σε μεσογειακό τουριστικό προορισμό εκτός Ελλάδας·
• την εκπόνηση Οδηγού Σύνταξης για τους Πίνακες Δεδομένων που θα χρησιμοποιεί το Παρατηρητήριο·
• τον σχεδιασμό και ανάπτυξη της ψηφιακής πλατφόρμας και του ιστότοπου του Παρατηρητηρίου. Μέσω αυτής της πλατφόρμας θα πραγματοποιείται συλλογή δεδομένων, αναφορά αποτελεσμάτων, οπτικοποίηση και κοινοποίηση δεδομένων·
• δραστηριότητες επικοινωνίας και διάδοσης για την προώθηση του Παρατηρητηρίου και την κοινοποίηση των αποτελεσμάτων του, συμπεριλαμβανομένων επιστημονικών εργαστηρίων, συναντήσεων δικτύου και δράσεων ευαισθητοποίησης που απευθύνονται σε τουριστικούς φορείς σε εθνικό και μεσογειακό επίπεδο.